Πέμπτη, 13 Νοέμβριος 2014 12:00

Το Άγχος ως μια Δυσάρεστη Επιλογή

Written by  Administrator
Rate this item
(0 votes)

 

 

 

Λέγεται συχνά ότι η σύγχρονη ζωή είναι τόσο στρεσογόνα, που πιεζόμαστε πάρα πολύ και για μεγάλα διαστήματα – και αυτό έχει επιπτώσεις στη φυσική και συναισθηματική μας κατάσταση. Ωστόσο, αγωνιζόμαστε να κινητοποιηθούμε, αναζητάμε την έκρηξη μέσωextreme sports ή βλέπουμε ακόμη και ταινίες τρόμου για να νιώσουμε ανατριχίλες και να αισθανθούμε την καρδιά μας να χτυπάει γρήγορα…Επομένως ποιά είναι η διαφορά μεταξύ των δύο: γιατί νιώθουμε καταπιεσμένοι από το άγχος στην καθημερινή μας ζωή αλλά πληρώνουμε για να νιώσουμε τον ίδιο μηχανισμό κατόπιν παραγγελίας; Κατ’ αρχήν, κάθε ταινία κάποια στιγμή τελειώνει.

Το άγχος αποτελεί αντίδραση σε μια κατάσταση: κάθε φορά που αναγνωρίζουμε μια πιθανή πηγή πόνου (που θα μπορούσε να είναι και συναισθηματικός, π.χ. όταν πρόκειται να κάνετε εκείνη τη συζήτηση με τον συνέταιρό σας· ή σωματικός, π.χ. κάποιος ξένος περπατάει πίσω σας σε ένα σκοτεινό δρομάκι), το σώμα μας επιταχύνει έτσι ώστε μπορέσει να ανταποκριθεί.

Είναι ενδιαφέρον ότι αυτή η πηγή πόνου μπορεί να προέρχεται εξίσου και από μια εν δυνάμει πηγή ευχαρίστησης: μια συνέντευξη για δουλειά είναι δυνάμει μια πηγή ευχαρίστησης (αν είναι επιτυχής) ή μια πηγή πόνου (αν είναι αποτυχημένη).

Μέσω της εξέλιξης καταλήγουμε σε τέσσερις κύριους τρόπους ανταπόκρισης σε πιθανές απειλές:

1. Πάλη (Fight): Ο τρόπος του ‘Έτοιμοι για μάχη’. Αυτό σημαίνει παραγωγή αδρεναλίνης, μύες έτοιμοι να ανταποκριθούν και επιθετική στάση.

2. Φυγή (Flight): Ο τρόπος του ‘Φύγε από ‘δω’. Παρόμοια έκρηξη αδρεναλίνης, αλλά χρήση διαφορετικών μυών. Και το πιο σημαντικό: στάση αποφυγής και όχι τόσο επιθετική στάση.

3. Πάγωμα (Freeze): Τρόπος του ‘Κάνω τον πεθαμένο’. Σβήσιμο στο βάθος και ελπίδα ότι κανείς δεν παρατηρεί τίποτε, μέχρι να εκτονωθεί η κατάσταση.

4. Εκφοβισμός (Fright): Ο αγώνας είναι επικίνδυνος, αφού ακόμη και ο νικητής μπορεί να καταλήξει με σοβαρές βλάβες. Αυτός είναι ο τρόπος του ‘φοβίζω’, εμφανίζομαι μεγάλος, δυνατός και τρομαχτικός αλλά κρατιέμαι μακριά από την πραγματική συμμετοχή σε διαμάχη.

Αυτές οι τέσσερις αντιδράσεις δεν είναι αποκλειστικές του ανθρώπινου είδους: πολλά ζώα κάνουν τον πεθαμένο όταν πλησιάζει κυνηγός, και πολλά άλλα απλώς τρέχουν για να ξεφύγουν. Η γάτα θα σηκώσει το τρίχωμά της, ο σκύλος θα τρίξει τα δόντια του για να τρομάξει τους αντιπάλους, αλλά όταν και αν έρθει η ώρα, θα βάλουν όλες τους τις δυνάμεις στον αγώνα.

Υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο εδώ:

Καθώς το άγχος ευθύνεται για πιθανούς πόνους, η παραγωγή του άγχους βασίζεται στην ερμηνεία που δίδουμε στην κατάσταση

Για παράδειγμα, το να μιλάει κανείς με δυο φίλους σε μια καφετέρια είναι λιγότερο στρεσογόνο από το να ανακρίνεται από δύο αστυνομικούς, ακόμη και αν υποθέσουμε ότι και στις δύο περιπτώσεις τίθενται οι ίδιες ερωτήσεις. Η διαφορά βρίσκεται και πάλι στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κατάσταση και πώς πιστεύουμε ότι θα επηρεάσει το μέλλον.

Αυτή αποτελεί σαφώς μια επιλογή που κάνουμε (αφού εν τέλει αποτελεί τη δική μας ερμηνεία) αλλά δεν την κάνουμε πάντοτε συνειδητά. Έτσι, αν κάποιος θέλει να χειριστεί το άγχος στη ζωή του, η πρώτη ερώτηση είναι ποιά η σημασία των στρεσογόνων καταστάσεων;

Κατ’ αρχήν δικαιολογείται το άγχος; Αν όχι, τότε μπορούν να επεξεργαστούν τεχνικές χαλάρωσης: η χαλάρωση και το άγχος είναι καταστάσεις ανταγωνιστικές, και επομένως αν κάποιος είναι χαλαρός, δεν μπορεί να συγχρόνως να έχει και άγχος. Αυτή είναι η αντίδραση του άλλαξέ το σε μια στρεσογόνα κατάσταση: αλλάξτε την τρέχουσα κατάσταση έτσι ώστε να εξαφανιστεί το άγχος. Ο διαλογισμός, η αυτο-ύπνωση, ή ακόμη και ένας περίπατος είναι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να περάσουμε από μια κατάσταση άγχους και πίεσης σε μια κατάσταση χαλάρωσης.

Άλλη επιλογή εκτός από το άλλαξέ το είναι το χρησιμοποίησέ το:

Ουσιαστικά  να χρησιμοποιήσουμε την αναστάτωση που φέρνει το άγχος προς όφελος των σκοπών μας

Αυτό μας οδηγεί στους τέσσερις τρόπους αντίδρασης για τους οποίους μιλήσαμε προηγουμένως. Από τη στιγμή που θα βρεθούμε σε μια στρεσογόνα κατάσταση, ενστικτωδώς θα χρησιμοποιήσουμε έναν ή περισσότερους από αυτούς τους τρόπους αντίδρασης. Μολονότι αυτοί θα μας φανούν φυσιολογικοί, στην πραγματικότητα αποτελούν από μόνοι τους επιλογή. Για να το εξηγήσουμε αυτό, μπορούμε να σκεφτούμε πώς διαφορετικοί άνθρωποι αντιδρούν στην ίδια κατάσταση.

Ας πούμε για παράδειγμα ότι ανάμεσα σε μια παρέα φίλων αναφύεται μια διαμάχη. Μερικοί θα γίνουν επιθετικοί (πάλη), μερικοί θα προσπαθήσουν να αλλάξουν θέμα (φυγή), άλλοι θα εξαφανιστούν στο βάθος (πάγωμα), ενώ μερικοί θα δηλώσουν πως δεν θα ανακατευτούν, για να μην αυξήσουν τη διαμάχη (εκφοβισμός).Είναι ενδιαφέρον ότι, ανάλογα με το τι ακριβώς είναι η διαμάχη, οι άνθρωποι αλλάζουν αντιδράσεις: το άγχος εξαρτάται από το πώς αυτά τα άτομα αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους σε σχέση με την κατάσταση. Αλλάζοντας την αντίληψή μας για την κατάσταση και/ή τον εαυτό μας, μπορούμε να ελέγξουμε πότε και πόσο άγχος μπορούμε να βιώσουμε.

Επιπλέον, οι άνθρωποι δεν επιλέγουν πάντα μόνο μια αντίδραση, αλλά μερικές φορές έναν συνδυασμό τους: μπορεί να είναι έτοιμοι να αγωνιστούν και να φοβίσουν συγχρόνως. Μερικοί από τους τρόπους αντίδρασης ταιριάζουν καλά μεταξύ τους, ενώ άλλοι όχι: για παράδειγμα, η φυγή και το πάγωμα είναι ανταγωνιστικοί μεταξύ τους. Αυτό που είναι ωστόσο πιο σημαντικό, είναι να επιλέξουμε την κατάλληλη αντίδραση για κάθε κατάσταση. Όταν μας ανακρίνει ο διευθυντής, η αντίδραση της φυγής μπορεί να δώσει λανθασμένα σημεία· ενώ όταν κάποιον τον κυνηγάει μια αρκούδα η αντίδραση της πάλης είναι απλώς σκέτη αυτοκτονία… Άρα, αν κάποιος αποφασίσει ότι το άγχος του είναι δικαιολογημένο, τότε είναι εξίσου σημαντικό να επιλέξουμε την πιο κατάλληλη αντίδραση για αυτή την περίσταση. Αυτό μπορεί να γίνει με την άσκηση, με future pacing (φανταστείτε τον εαυτό σας σε μια μελλοντική κατάσταση άγχους και δείτε τον εαυτό σας να ανταποκρίνεται όπως θα θέλατε)

Η αντιμετώπιση του άγχους είναι ένα βασικό εργαλείο της καθημερινότητας και μια ποιοτική διέξοδος από καταστάσεις τις οποίες θεωρούμε απειλητικές.


Πηγή  http://www.humanadvanced.com/

Last modified on Κυριακή, 16 Νοέμβριος 2014 18:03

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated.
Basic HTML code is allowed.

Ανταποδοτικά banners